Hafta içinde yayınlanan Enflasyon Raporu'nun para politikasının geleceği hakkında yaratacağı algı önemli olacaktı. Genel algının, büyük bir değişiklik olmazsa, Merkez Bankası'nın iki-üç küçük indirim sonrası indirimlere son vereceği ve 2010 yılı sonuna kadar şartlar elverirse politika faizini sabit tutmaya çalışacağı şeklinde olduğunu görüyorum, bu da benim algılamama benzerdir.

Nitekim, bono faizleri yükseldiği yüzde 8,5 üzeri seviyelerde rapor sonrasında da tutunmaktadır. Enflasyon Raporu'na ilişkin diğer tespitlerim ise aşağıdaki gibidir.

Enflasyon tahmini değişmedi

Birinci tespit, aradan geçen üç ayda Merkez Bankası'nın enflasyon tahminlerinde fazla bir değişiklik olmadığı şeklindedir. Merkez Bankası 2009 sonunda TÜFE'nin yüzde 5,5 olacağını öngörürken (önceki yüzde 5,9), 2010 ve 2011 yıllarında enflasyonun sırasıyla yüzde 5,4 ve yüzde 4,9'a (öncekiler yüzde 5,3 ve yüzde 4,9) gerileyeceğini tahmin etmektedir. Piyasa beklentisi yıl sonu için yüzde 5,4, gelecek 12 ay ve 24 ay için ise sırası ile yüzde 6,29 ve yüzde 6,19 şeklindedir. Uzun vadelerdeki bu uyumsuzluk para politikası açısından zorluklardan biri olabilir.

İkinci tespit, Merkez Bankası'nın büyüme beklentisinde de önemli bir değişiklik olmadığı yönündedir. Çıktı açığına (potansiyel üretim seviyesi ile mevcut üretim arasındaki yüzde fark) yönelik 2009 yılı ikinci ve üçüncü çeyrek tahminleri yüzde 8,2 ve yüzde 8,1 ile aynı tutulmuştur.

Çıktı açığı, bu yıl son çeyrek ve 2010 yılı ilk üç çeyrek için olumlu yönde hafif revize edilirken, önümüzdeki sene sonunda yüzde 3 civarına kadar toparlanacağı, 2011'in ikinci yarısından itibaren de büyük ölçüde kapanacağı öngörüleri değiştirilmemiştir. Sonuçta bu senaryo da şu ana kadar açıklanan verilerdeki görünümü yansıtan çok sınırlı toparlanma senaryosu ile uyumludur. 

Ek indirimler olabilir

Üçüncü tespit ise enflasyon ve büyüme beklentileri değişmeyip, faiz indirimlerinde de önemli bir yol (son bir yılda 1000 baz puan) alındığından, Merkez Bankası baz senaryosunda Politika faizlerinin sınırlı bir miktar daha düşerek 2010 yılı sonuna kadar sabit kaldığı şeklinde bir faiz patikası çizilmesinin de süpriz olmadığıdır.

Bu da faiz indirimlerinin Kasım ayında 25 baz puana yavaşlayacağı ve yılsonuna kadar toplamda 50 baz puan indirim yapılacağı beklentimle uyumlu görünüyor. Ancak Merkez Bankası, gelecek verilerdeki görünüme de bağlı olarak, sonraki enflasyon raporuna kadar (Ocak toplantısı) indirime devam etmeyi de tercih edebilir.

Son tespit ise Merkez Bankası'nın, faizlerde yeni bir indirim dalgasının başlaması için iki senaryo üzerinde durduğu şeklindedir. Birincisi, gelişmekte olan ülkelerin kredi riskindeki nispi iyileşme sonucunda bu ülkelere sermaye akımlarının güçlenmeye devam etmesi ve dolayısı ile kurlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşmasıdır.

İkinci senaryo ise önümüzdeki dönemlerde küresel büyümenin tekrar kesintiye uğraması ve bu durumun yurt içi iktisadi faaliyetteki toparlanmayı geciktirmesidir. Her iki durumda da enflasyon üzerinde aşağı yönlü baskı oluşacak ve faizlerde ek indirim söz konusu olacaktır. Mevcut durumda her iki senaryoya da fazla ağırlık verilmemektedir.

Yüksek borçlanma ihtiyacı

Sonuçta, yeni bir ekonomik zayıflama dalgası veya ani kur düşüşü gibi sürpriz gelişmeler olmadığı durumda, faiz indirimlerinin sonuna yaklaştığımız iyice belirgin hale gelmiştir. Bu durumda da gösterge tahvil faizinin önümüzdeki dönemde yüzde 8,5-9 bandında kalması yüksek ihtimal olarak durmaktadır.

Zayıf ekonomik görünüm sebebiyle faiz artırımlarına ancak 2010 yılının son çeyreğinde geçileceğini tahmin etmeme rağmen, 2010 yılında yüksek borçlanma ihtiyacına yönelik risklerin uzun vadeli faizler üzerinde baskı yapmaya devam edebileceğini düşünüyorum.


Haluk BÜRÜMCEKÇİ
Fortis Bank Başekonomisti