İkinci çeyrek büyüme verilerinin en fazla konuşulan tarafı, ilk çeyreğe göre daha iyi bir görüntü vermesi değil, aylık sanayi üretim verilerinin yansıttığı tablodan çok daha güçlü bir sanayi katma değerinin ortaya çıkmasıydı.

Açıklama sonrası günlerde ben dahil bir çok yazar (özellikle Sn. Fatih Özatay’ın Radikal’deki değerlendirmesi durumu çok net olarak ortaya koyuyordu) bu noktaya dikkat çekti ve TÜİK’ten bu farklılığa ilişkin yapılan açıklamanın tatmin edici olmadığı gözlendi. Şimdi de bu veriler kullanılarak ilk kez GSYH’nın mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış çeyreksel değişimleri açıklandı ve Türkiye ekonomisinin önceki çeyreğe göre % 7.1 artışla belki de dünya üzerinde en hızlı toparlanmayı gösteren ülke olduğu gibi bir görüntü oluştu.

Öyle ki, son dört çeyrekte sürekli olarak daralan ekonomimiz sadece bir çeyrekte bu daralmanın neredeyse yarısını geri almış gibi görünmekte. Oysa, gerçek üretim verilerinden derlenen sanayi üretim endeksi bize böyle bir tablo sunmuyor. Aşağıda GSYH ve sanayi üretimin TÜİK tarafından sunulan gelişimini vermekteyim. Özellikle mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış endeksin grafiğine dikkat etmenizi rica ederim. Burada sanayi üretiminin kriz süresince oluşan yaklaşık % 20 düşüşünü (120’den 100’e) henüz çok sınırlı bir şekilde geri aldığı yansımakta.



O zaman “Aşağıdakilerden hangisi gerçek durumu daha iyi yansıtıyor?” diye sorduğumda cevabımın sanayi üretimi olacağı çok net olarak anlaşılıyor. Anlaşılan, toparlanmayı büyüme verilerinden izlemek yerine sanayi üretiminden takip etmek daha sağlıklı bir yaklaşım olmaya devam edecek.

Ayrıca, daha önce vurguladığım gibi, önümüzdeki dönemde baz etkisinden kaynaklanacak daha güçlü büyüme oranlarına heyecanlanmak yerine sanayi üretiminin eski seviyelerine kaç ayda geri döneceği üzerine düşünmek mesleki açıdan daha tatmin edici geliyor.


Haluk BÜRÜMCEKÇİ
Fortis Bank Başekonomisti