Geçtiğimiz günlerde Moskova Büyükelçiliğimizde işadamlarımız için bir bilgilendirme toplantısı düzenlendi. Toplantının konusu Rusya ile yapılacak ticarette habire devalüasyona uğrayan, Rusya dışında hiç bir ülkede kullanılmayan (unconvertable), aklı başında hiç bir ihracatçının dikkate almadığı, kimse tarafından değer verilmeyen, dünyanın belki de en az güvenilen para birimi olan Rus Rublesinin artık Türkiye’de aynı Euro ve USD gibi kullanılabilineceğiydi.

Moskova’da bulunmama rağmen ziyaret edemediğim toplantıya İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Başkanı Hikmet Tanrıverdi Türkiye’den katıldı. Gazetelerden okuduğum kadarıyla kendisi bu cahilliğin lobisini yapanlardan. Hikmet beyin beyanına göre eğer Rus Rublesi kullanmaya başlarsak Rusya’ya yaptığımız ihracatımız ikiye katlanırmış. Nasıl hesapladığını kendine sormak isterdim doğrusu. Hikmet bey Ruble ile ticaret yaparsak büyük avantaj yakalayacağımızı da sanıyor. Rusya’ya en çok ihracat yapan Almanların, İtalyanların, Amerikalıların, Japonların, Çinlilerin ve diğer ülkelerin aklına gelmeyen bu parlak fikir ancak cehalet olarak nitelendirilir.

Beni en çok şaşırtan,  ülkemiz ihracatçısının başarısızlığının sebebini kendinde araması gerekirken, Türk Lirasında veya Türk Lirasının kurunda aramasıdır. Bu konuyu daha önceki yazılarımda bir kaç defa açıklamıştım. Ülkemizde serbest kur politikası uygulanır. Türk Lirasının değerini piyasa belirler. Merkez Bankası sadece aşırıya kaçan değer kazanç veya kayıplarında Türk Lirasına müdehale eder. Doğru olanı da budur.

Her hangi bir para biriminin değeri üzerinde oynamak, günümüz finansal şartlarında çok risklidir. Değerli ihracatçılarımız eğer ürettikleri malları daha kaliteli üretir, satmayı da iyi bilirlerse, işleri yoluna girer. Aksi takdirde dünyada kabul görmeyen Rus Rublesiyle ticaret yaparlarsa cehaletin bedelini çok ağır öderler. Neden mi?

Aslında nedenini yukarıda Rus Rublesini överken yazmıştım.

*Yaptığınız ticaret karşılığında alacağınız paranın heryerde geçmesi (En azından kendi ülkenizde) gerekir. Rus Rublesi sadece Rusya’da geçer, convertable değildir. Rus Rublesi ile Almanya’dan havanızı bile alamazsınız.

*Yaptığınız ticaret karşığında alacağınız paranın istikrarlı olması gerekir. Rus Rublesi habire devalüasyona uğrar. Değer kaybeder. Ticaretiniz karşılığı alacağınız Rus Rublesini başka bir para birimine çeviremeden devalüasyona maruz kalır eriyip giderse hiç şaşırmayın.

*Yaptığınız ticaret karşılığında alacağınız para dünya çapında güvenilen para birimi olmalıdır. Rus Rublesine Rusların kendileri bile güvenmezler. Ruslar mevduatlarını Euro, USD veya altınla yaparlar.

*İhracatınızı Rus Rublesiyle yaptığınızı farz edin. Elinizdeki Rubleyi Türk Lirasına nasıl çevireceksiniz? Türkiye’de Rus Rublesi rezerv dövizi olmadığından önce Ruble ile Euro veya USD alacaksınız, sonra bununla Türk Lirası alacaksınız. Siz iki defa döviz bozdururken kur farkından ciddi paralar kaptıracaksınız.

*Ve son olarak Türkiye’de toplanacak Rublenin nasıl eritileceğini düşünün. Ruslar doğal gazlarını, petrollerini Euro ve USD karşılığında satacaklar. Çünkü onların rezerv dözirleri Euro ve USD. Rubleye ihtiyaçları yok. Olursa zaten kendileri basarlar. Başka bir değişle Ruble elinizde patlarsa ne yapacağınızı iyi düşünün.

Şimdi gelelim Rus Rublesinin teknik durumuna.

Aşağıdaki grafikte Rublenin Euro karşısında ne kadar keskin bir hareketle değer kaybettiğini görebilirsiniz. Ruble, Euro karşısında Kasım 2008’den itibaren 90 gün içerisinde yüzde 72,34 değer kaybetmiş. Eğer o tarihte malınızı Ruble karşılığında satmış olsaydınız, paranızın yüzde  72,34’ü uçup gidecekti.



Aynı dönemde Türk Lirası Euro karşısında yüzde 12 değer kaybetmiş. Yani eğer o tarihte malınızı Türk Lirası karşılığında satmışsanız kaybınız yüzde 12 olmuş.



Uzun lafın kısası Rus Rublesi ile ticaret yapmak Rus ipiyle kuyuya inmek değil, Rus tekmesiyle kuyuya düşmek demektir.

Rusya bizim için çok önemli bir ülke. Bu ülkeye ihracat yapmalıyız. Ancak malımızı biz de herkes gibi Euro veya USD karşılığında satmalıyız. Nüfusu 140 milyonu aşan Rusya’ya ihracat yapmak çok çekici ama kolay değil. Ancak kaliteli mal üretiyorsanız, malınızı Rusya’da pazarlamak zor değil. Rusya pazarına açılmanın yolu Ruble ile ticaret yapmaktan değil, bu ülkede düzenlenen fuarlara katılmaktan, fuarlarda malınızı sergilemekten geçer.


Sağlıcakla kalın
Kafkas BARANSELİ